Νύχτες με την Κάλλη, Γιώργος Συμπάρδης, Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ - ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Καλωσορίζουμε σήμερα , τον πολυβραβευμένο συγγραφέα Γιώργο Συμπάρδη, έναν από τους σημαντικότερους και πλέον ξεχωριστούς πεζογράφους της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, για να μιλήσουμε κυρίως για το νέο του έργο με τίτλο «Νύχτες με την Κάλλη» που κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο.

Ο Γιώργος Συμπάρδης γεννήθηκε το 1945 στην Ελευσίνα και ζει στην Αθήνα. Έχει γράψει πέντε μυθιστορήματα, δύο νουβέλες και ένα βιβλίο με δοκίμια. Το μυθιστόρημά του Υπόσχεση γάμου τιμήθηκε το 2012 με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος, με το Βραβείο Μυθιστορήματος της Ακαδημίας Αθηνών (Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη) και με το Βραβείο του λογοτεχνικού περιοδικού Κλεψύδρα. Το 2013 τιμήθηκε με το Διεθνές Βραβείο Καβάφη. Το μυθιστόρημά του Αδέλφια έλαβε το 2019 το Βραβείο Μυθιστορήματος του ηλεκτρονικού περιοδικού Ο αναγνώστης. Το τελευταίο του μυθιστόρημα Πλατεία Κλαυθμώνος τιμήθηκε με το Βραβείο Ελληνικού Μυθιστορήματος The Athens Prize for Literature 2023.

 

1. κ. Συμπάρδη, σας καλωσορίζουμε στη σελίδα μας, για να μιλήσουμε κυρίως για το βιβλίο σας με τίτλο «Νύχτες με την Κάλλη», που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Πώς προέκυψε η συγκεκριμένη ιδέα;

     Η ιδέα ενός έφηβου που γοητεύεται από μία μεγαλύτερη γυναίκα, κάτι που έχει συμβεί σ’ εμένα και το έχω δει να συμβαίνει και σε άλλους, υπήρχε ανέκαθεν στο μυαλό μου. Αλλά και η τυχαία συνάντηση του αφηγητή, πολύ αργότερα στη ζωή του,  με την Κάλλη που του θυμίζει τη γοητευτική ξαδέλφη των εφηβικών του χρόνων, είναι μία αρκετά συνηθισμένη αρχή, μία πύλη εισόδου που χρησιμοποιείται συχνά στην πεζογραφία.

2.      Στο νέο σας βιβλίο ένας συγγραφέας συναντά μια ηρωίδα του. Η κλασική ερώτηση θα ήταν αν θα θέλατε να συναντήσετε κάποιον ήρωά σας και τι θα τον ρωτούσατε, αλλά θα προτιμήσω να σας ρωτήσω τι θα θέλατε να σας ρωτούσε κάποιος ήρωάς σας, ενδεχομένως ένας δευτεραγωνιστής κάποιου έργου σας, και τι θα του απαντούσατε αν σας έλεγε ότι δεν φωτίσατε τη ζωή του στον βαθμό που εκείνος πιστεύει ότι θα του άξιζε.

     Διαβλέπω στο ερώτημά σας μια «επίκριση», ότι δηλαδή αφήνω κενά στην αφήγηση, ότι κάποια πρόσωπα που εμφανίζονται στις ιστορίες μου δεν φωτίζονται αρκετά. Θα το δεχτώ. Όμως για τους ανθρώπους, που καθημερινά συναντάμε, γνωρίζουμε τόσα όσα οι ίδιοι μάς επιτρέπουν να γνωρίσουμε. Η γνώση μας για τον «άλλο», ακόμα και για τον άνθρωπο που κοιμάται στο ίδιο κρεβάτι δίπλα μας, είναι πάντα ελλιπής. Υπάρχουν βέβαια και τα λογοτεχνικά έργα, όπως και οι παντογνώστες συγγραφείς που σου τα δίνουν όλα στο χέρι. Δεν είμαι ένας από αυτούς.

3.      Τι ακριβώς είναι η Κάλλη; Είναι πράγματι μια ηρωίδα από το παρελθόν ή μια επινόηση που επιστρέφει για να διαταράξει τη βεβαιότητα του αφηγητή;

     Αν ρωτάτε τον συγγραφέα του βιβλίου, ναι, πρόκειται για επινόηση. Εξάλλου όλοι οι ήρωες των βιβλίων μου, ακόμα κι αν έχουν για αφετηρία τους γνωστά μου πρόσωπα, δύσκολα αναγνωρίζονται, μεταλλάσσονται εν τέλει σε κάτι διαφορετικό. Αντίθετα, για τον συγγραφέα-αφηγητή στις «Νύχτες με την Κάλλη», που είναι κι αυτός ένας λογοτεχνικός ήρωας, η παλιά Κάλλη είναι ένα πρόσωπο υπαρκτό που ταυτίζεται στο μυαλό του με τη γυναίκα του σούπερ μάρκετ από την οποία γοητεύεται και η οποία εξαφανίζεται από τη ζωή του με τρόπο παρόμοιο.

4.      Τι αλλάζει μέσα σε αυτές τις τέσσερις νύχτες της συνάντησης και ανατρέπεται ό,τι θεωρούσε δεδομένο ο αφηγητής;

     Ο αφηγητής και κεντρικός ήρωας του βιβλίου, αν και δεν αναφέρεται ρητά, έχει την ίδια περίπου ηλικία με την Κάλλη, και επιπλέον είναι ένας άνθρωπος με αντιλήψεις παγιωμένες. Στο τέλος της νουβέλας επιβεβαιώνεται η μοναξιά του.

5.      Μπορούν τέσσερις νύχτες να χωρέσουν και να αμφισβητήσουν αποφάσεις και στάση μιας ολόκληρης ζωής;

         Στην περίπτωση του ήρωα και αφηγητή της ιστορίας μου, με δεδομένη τη συμπεριφορά και τα «θέλω» της Κάλλης, όχι. Οι επιθυμίες των δυο τους είναι ασύμπτωτες, παρόμοια ασύμπτωτες με τις επιθυμίες των ηρώων του Ντοστογιέφσκι στις «Λευκές νύχτες» που υπήρξε ένα είδος εναύσματος και μια μακρινή πηγή έμπνευσης της νουβέλας μου.

6.      Αν ο αφηγητής μπορούσε να ξαναζήσει αυτές τις τέσσερις νύχτες, πιστεύετε ότι θα έκανε κάτι διαφορετικά;

     Θέμα του βιβλίου είναι η γοητεία. Ο κεντρικός ήρωας, που μαγεύεται από την Κάλλη, της εκφράζει τον θαυμασμό του, αλλά παραμένει ένας ακροατής των ιστοριών της. Αυτός είναι ο βασικός ρόλος του στη νουβέλα. Δεν του αφήνει άλλα περιθώρια η Κάλλη κι επιπλέον αγνοούμε το ποια θα ήταν η σχέση τους αν συνέχιζαν να βλέπονται.

7.      Είναι εύκολη η συναισθηματική αποφόρτιση του συγγραφέα μετά το τέλος της συγγραφικής διαδικασίας;

     Καθόλου. Τις πρώτες ημέρες αισθάνεσαι ολωσδιόλου άδειος. Όταν γράφεις, εργάζεσαι ολημερίς. Για πέντε, έξι ή οκτώ ώρες γράφεις, σβήνεις, διορθώνεις, πετάς ολόκληρα κομμάτια και ξαναγράφεις. Υπάρχουν φορές που πέφτεις για να κοιμηθείς και σηκώνεσαι από το κρεβάτι για να σημειώσεις μία λεπτομέρεια, μία λέξη. Κι όταν όλο αυτό έχει τελειώσει δεν ξέρεις τι να κάνεις με τον χρόνο σου και τον εαυτό σου.

8.      Στη μεγάλη συγγραφική σας πορεία, από το 1987 μέχρι σήμερα, ποιο είναι το μεγαλύτερο μάθημα που πήρατε και τι θα λέγατε σε κάποιον που ονειρεύεται να γίνει συγγραφέας;

     Να διαβάζει. Μαθαίνεις να γράφεις διαβάζοντας και ξαναδιαβάζοντας τους κλασικούς και τους σύγχρονους μάστορες που θα σου δείξουν τον δρόμο. Αυτοί είναι άλλωστε οι καλύτεροι, αν όχι και οι μοναδικοί, δάσκαλοι «δημιουργικής γραφής» που γνωρίζω.

9.      Κλείνοντας, αφού σας ευχαριστήσουμε θερμά, θα θέλατε να προσθέσετε κάτι εσείς για το βιβλίο σας και να μας πείτε αν ήδη έχει γεννηθεί η σπίθα ή ο κεντρικός ήρωάς σας για ένα νέο σας έργο;

     Θα περιοριστώ στο δεύτερο σκέλος της ερώτησής σας, στην προϋπάρχουσα σπίθα για έναν ήρωα, άδοξο συγγραφέα αλλά πολύ τρυφερό άνθρωπο, ιδέα που με γυροφέρνει εδώ και πολύ καιρό.